• ภูมิภาค

โครงการวิจัยเพื่อท้องถิ่นประเด็นการฟื้นฟูภาษาและวัฒนธรรม กลุ่มชาติพันธุ์ขมุ อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย

มิถุนายน 10, 2019 | คอมเม้น 0

เมื่อวันที่ ๘ มิถุนายน  ๒๕๖๒ ทีมพี่เลี้ยงนักวิจัยเพื่อท้องถิ่น อาจารย์กุมารี ลาภอาภรณ์ และอาจารย์อัจฉราภรณ์ ถาวรพัฒน์ นักวิจัยประจำศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นประเด็นภาษาและวัฒนธรรมในภาวะวิกฤต ภายใต้ศูนย์ศึกษาและฟื้นฟูภาษา – วัฒนธรรมในภาวะวิกฤต สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล และผู้ร่วมสังเกตุการณ์ นางสาวกัลยา เจนจิจะ นิสิตปริญญาเอก มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ร่วมลงพื้นที่พัฒนาโครงการวิจัยการฟื้นฟูภาษาและภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวขมุ อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย ภายใต้การสนับสนุนงบประมาณ จากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น
.
จากการศึกษาของนักภาษาศาสตร์ พบว่า ในประเทศไทยมีความหลากหลายทางภาษาและวัฒนธรรมกว่า 70 กลุ่มภาษา ในขณะเดียวกัน “ภาษาท้องถิ่นของกลุ่มชาติพันธุ์ส่วนใหญ่อยู่ในภาวะถดถอย ชุมชนอ่อนแอ ขาดความมั่นใจ สูญเสียความมั่นคงในชีวิต เกิดความขัดแย้งทางวัฒนธรรม” (สุวิไล เปรมศรีรัตน์, 2549) โครงการวิจัย “รูปแบบการจัดการศึกษาแบบทวิภาษา เป็นการจัดการศึกษาโดยใช้ภาษาขมุที่เป็นภาษาแม่ ร่วมจัดการเรียนรู้เพื่อให้ส่งผลต่อพัฒนาการทางด้านภาษา ทั้งภาษาขมุและภาษาไทยกลางของนักเรียนโรงเรียนในพื้นที่ อำเภอเวียงแก่น  มีกลุ่มชาติพันธุ์ที่หลากหลาย ทำให้เกิดความหลากหลายทางวัฒนธรรม เป็นชุมชนตามธรรมชาติซึ่งกลายเป็นเสน่ห์ของพื้นที่ เช่นชาวไทยลื้อก็จะอยู่บนพื้นราบ ขณะที่ขมุ ม้ง ย้า อาย่า จีนฮ่อ จะอยู่บนที่สูง อำเภอเวียงแก่นได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงมาโดยตลอด ขณะที่ปัจจุบันก็ยังถูกภัยคุกคามทั้งด้านความมั่นคงทางสังคม วัฒนธรรม และเศรษฐกิจ แต่ในเรื่องวัฒนธรรมและวิถีชีวิตยังคงรักษาอัตลักษณ์และสำนึกทางชาติพันธุ์ไว้ได้
.
แนวทางหนึ่งที่บรรดาชาวบ้าน ผู้นำ ครูท้องถิ่นที่เป็นแกนหลักของงานวิจัยเสนอ คือการเร่งสร้างสำนึกรักท้องถิ่นโดยการนำองค์ความรู้ที่ได้ซึ่งเป็นเรื่องราวของท้องถิ่นไปสู่การเรียนการสอนในโรงเรียน เป็นการพัฒนาหลักสูตรการศึกษา และการผลักดันให้เกิดศูนย์การเรียนรู้วัฒนธรรมชุมชน หรือในรูปของพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น โดยการร่วมมือกับทุกภาคส่วน ร่วมโครงการวิจัยการจัดการศึกษาโดยใช้ภาษาขมุเป็นภาษาแม่ ของชาวบ้านในพื้นที่ประกอบด้วย นางสาวนภาพร สมศรี นางสาวพัชรินทร์ บุญเสริม นายพาส เชื้อน้อย นายธนัชชัย บวรโชติเวช นายโกติเศส วงศ์ชัย นายวัชรพงค์ บุญเสริม นายดตนานต์ เรื่องเทอม นายวิชัย เชื้อน้อย นายชุน บุญเรือง นายบัณฑิต บุญเสริม เป็นต้น
.

Facebook Comments